Moet ik vakantiedagen opnemen tijdens ziekte? Regels 2024

Wie ooit ziek werd tijdens een geplande vakantie, herkent de verwarring: neem je die vakantiedagen toch op, of tellen ze gewoon door als verlof? In Nederland is het antwoord genuanceerder dan veel werkgevers laten blijken. Je bouwt gewoon vakantiedagen op terwijl je ziek bent, en in veel gevallen hoef je helemaal geen vakantiedagen in te leveren voor een trip die door ziekte is verpest. Deze uitleg behandelt de wettelijke regels die gelden voor 2024-2026, met praktijkrichtlijnen van FNV en Rijksoverheid.

Wettelijke vakantiedagen: minimaal 20 per jaar · Loondoorbetaling bij ziekte: 70% loon eerste jaar · Vervallen bij ziekte: nee voor wettelijke · Bovenwettelijke dagen: vaak meer dan minimum

De onderstaande tabel zet de belangrijkste regels en bronnen op een rij.

Hoe zit het met je vakantiedagen als je ziek bent?

Wie ziek is, hoeft niet standaard vakantiedagen op te nemen. De regel is simpel: ben je te ziek om te re-integreren, dan hoef je geen vakantiedagen op te nemen (FNV). Je werkgever mag je alleen vragen om bovenwettelijke vakantiedagen te ruilen tegen ziektedagen — wettelijke dagen vallen daar niet onder.

Tijdens kortdurende ziekte

Bij kortdurende ziekte bouw je gewoon vakantiedagen op. Een fulltime werknemer heeft recht op minimaal 20 wettelijke vakantiedagen per jaar (Peijnenburg Verzuim). Tijdens ziekte ontvang je minimaal 70% van je loon, terwijl een vakantiedag 100% loon oplevert (HR Direct).

Rol van de bedrijfsarts

Wil je vakantiedagen opnemen terwijl je ziek bent? Dan moet je werkgever daar toestemming voor geven (Rijksoverheid). De bedrijfsarts beoordeelt of vakantie je herstel niet belemmert (HR Direct). Overleg altijd met de bedrijfsarts voordat je plannen maakt.

Wat gebeurt er met vakantiedagen bij langdurige ziekte?

Bij langdurige ziekte stapelen vakantiedagen zich op. Sinds 1 januari 2012 bouwen langdurig zieke werknemers vakantiedagen op gedurende de gehele ziekteperiode (Arbeidsrechter.nl). Voor die datum gold een uitzondering: alleen de laatste 6 maanden telden mee voor opbouw.

Na twee jaar ziekte

Na 104 weken stopt de loondoorbetalingsplicht en daarmee ook de standaardopbouw van vakantiedagen (HR Direct). De werknemer kan er echter voor kiezen om vakantiedagen op te nemen en uitbetaald te krijgen (Arbeidsrechter.nl).

Uitbetaling opties

Bij einde dienstverband worden niet-opgenomen vakantiedagen uitbetaald tegen 100% loon (Bernhaege). Dit geldt ook als je door langdurige ziekte bent uitgevallen. Werknemers hoeven niet verplicht vakantiedagen op te nemen bij arbeidsongeschiktheid (Arboned).

Wat dit betekent: een werknemer die na jaren ziekte uit dienst gaat, kan aanspraak maken op flink wat opgebouwde dagen. Een werknemer met 3 jaar ziekte bouwt minimaal 60 wettelijke vakantiedagen op — tegen volledig loon uitbetaalbaar.

Moet ik vakantiedagen inleveren tegen ziektedagen?

Nee, voor wettelijke vakantiedagen geldt dit niet. Uw werkgever mag u alleen vragen om ziektedagen of bijzonder verlof te ruilen tegen bovenwettelijke vakantiedagen (Rijksoverheid). Dit is een belangrijk onderscheid dat veel werkgevers over het hoofd zien.

Wettelijke vs bovenwettelijke dagen

Wettelijke vakantiedagen zijn wettelijk verplicht: 4 keer de wekelijkse arbeidsduur (YoungCapital). Bovenwettelijke dagen zijn extra dagen bovenop dat minimum, vastgelegd in cao of arbeidscontract. Alleen voor die extra dagen kan ruiling aan de orde zijn.

Ruilen alleen bovenwettelijk

Bovenwettelijke vakantiedagen zijn vaak niet opgebouwd tijdens ziekte, afhankelijk van de cao (Sazas). Werkgevers die proberen wettelijke dagen te laten “wegruilen” tegen ziektedagen, handelen in strijd met de wet.

De valkuil zit hem in bovenwettelijke dagen en cao-specifieke afspraken — controleer die altijd apart.

Kunnen wettelijke vakantiedagen vervallen bij ziekte?

Nee, wettelijke vakantiedagen vervallen niet door ziekte. Sterker: artikel 7:640a BW regelt expliciet dat er geen verval plaatsvindt bij redelijkerwijs onmogelijke opname door ziekte (Sorensen Advocaten).

Verlooptermijn

Onder normale omstandigheden vervallen wettelijke vakantiedagen 6 maanden na het einde van het opbouwjaar (Vital Solutions). Voor 2024 opgebouwde dagen betekent dit een vervaldatum van 1 juli 2025 (HR Praktijk).

Uitzondering bij ziekte

Bij langdurige ziekte kan de vervaltermijn oplopen tot 5 jaar (Sorensen Advocaten). Voor rijkspersoneel gelden specifieke regels via P-Direkt die dit bevestigen (P-Direkt Rijk). Was je in 2021 ziek en kon je daardoor geen dagen opnemen? Dan vervielen die dagen per 1 juli 2022 (Peijnenburg Verzuim).

Ziekte beschermt je wettelijke vakantiedagen niet automatisch tegen verval — maar als je aantoonbaar niet in staat was om op te nemen, kun je je beroepen op artikel 7:640a BW.

Wat als je ziek wordt tijdens vakantie?

Wie ziek wordt tijdens een geplande vakantie, behoudt die vakantiedagen. Artikel 7:637-2 BW bepaalt dat de vakantie vervalt en ziektedagen tellen (Arbeidsrechter.nl). Je werkgever mag dus geen vakantiedagen aftrekken voor dagen waarop je ziek was.

In Nederland of buitenland

De regel geldt ongeacht waar je bent: in Nederland of in het buitenland. Ziek tijdens vakantie in het buitenland? Meld je ziek bij je werkgever en bewaar bewijzen zoals doktersverklaringen. Je vakantiedagen blijven behouden (FNV).

Melding en doorbetaling

Geen vakantiedagen inhouden over zieke dagen tijdens vakantie — die dagen worden gewoon ziektedagen (HR Praktijk). Ziek tijdens vakantie: meld je ziek, behoud vakantiedagen (FNV). Re-integratieverplichtingen rusten tijdelijk tijdens vakantie in ziekteperiode (YoungCapital).

Bij ziekte buitenland vereist goede documentatie: vraag een doktersverklaring in het Engels of met vertaling en stuur deze naar je werkgever. Zonder goede melding kan de werkgever beweren dat je gewoon vakantie had en alsnog de dagen aftrekken.

Zo vraag je vakantiedagen aan tijdens ziekte

Wil je toch vakantiedagen opnemen terwijl je ziek bent? Dan doorloop je een specifiek stappenplan.

1. Check je arbeidsongeschiktheid: Ben je volledig arbeidsongeschikt, dan hoef je geen vakantiedagen op te nemen. Bij gedeeltelijk herstel kan opname mogelijk zijn.
2. Raadpleeg de bedrijfsarts: Vraag of vakantie je herstel niet belemmert. De bedrijfsarts beoordeelt of opname verantwoord is.
3. Vraag toestemming werkgever: Vakantie opnemen tijdens ziekte vereist altijd toestemming van de werkgever (Rijksoverheid).
4. Meld tijdig: Dien je verzoek schriftelijk in, minimaal volgens de opzegtermijn uit je cao of arbeidscontract.
5. Bewaar correspondentie: Bij weigering heb je schriftelijke documentatie nodig voor eventuele bezwaarprocedures.

Wie deze stappen volgt, voorkomt dat werkgevers onterecht vakantiedagen proberen af te schrijven tijdens ziekte.

Ook als u ziek bent, heeft u recht op vakantie. Wilt u vakantiedagen opnemen terwijl u ziek bent? Dan moet uw werkgever daarvoor toestemming geven.

— Rijksoverheid (Officiële overheidsuitleg)

De wetgeving, die op 1 januari 2012 is ingegaan, zorgt er voor dat werknemers die langdurig ziek zijn recht houden op hetzelfde aantal vakantiedagen als niet-zieke werknemers.

— Arbeidsrechter.nl (Juridisch platform arbeidsrecht)

Gerelateerde lectuur: Re-integratie 2e spoor niet langer verplicht · 5 Mei Verplichte Vrije Dag

Veelgestelde vragen

Voor werknemers in Nederland is de boodschap helder: ziekte ontrekt je vakantiedagen niet. Wie ziek wordt tijdens vakantie, behoudt die dagen. Wie langdurig ziek is, bouwt gewoon door en kan uiteindelijk uitbetaling claimen. De valkuil zit hem in bovenwettelijke dagen en cao-specifieke afspraken — controleer die altijd apart.