Wie op een koude decemberochtend de zon pas na halfnegen ziet opkomen, weet hoe groot het verschil met een zomerdag kan zijn. Voor iedereen die in 2026 precies wil weten hoe laat de zon opkomt en ondergaat — of je nu in Utrecht, Brussel of een andere plek in de Lage Landen woont — hebben we de belangrijkste tijden en bronnen op een rij gezet. Geen rompslomp, maar heldere data van het KNMI en de Koninklijke Sterrenwacht van België.

4 gerelateerde berichten

Langste dag 2026: 21 juni ·
Zonsopkomst langste dag (Utrecht): 05:22 ·
Zonsondergang langste dag (Utrecht): 22:07 ·
Kortste dag 2026: 21 december ·
Zonsopkomst kortste dag (Utrecht): 08:46 ·
Zonsondergang kortste dag (Utrecht): 16:33

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
  • Tijden voor andere locaties dan Utrecht zijn niet exact gegeven; afwijkingen tot enkele minuten mogelijk per breedtegraad.
  • Precieze minuten voor equinoxen kunnen per bron een beetje verschillen.
3Tijdlijn-signaal
  • 20 maart: lente-equinox – dag en nacht bijna even lang.
  • 29 maart: zomertijd gaat in – klok vooruit, tijden verschuiven.
  • 21 juni: langste dag – maximale daglichtduur.
4Wat komt hierna
  • Na 21 juni worden de dagen weer korter tot de winterzonnewende op 21 december.
  • Op 25 oktober 2026 gaat de wintertijd in – klok achteruit.
Zes belangrijke astronomische ijkpunten voor 2026 in Nederland (Utrecht, 52° NB) en België (Ukkel, 50° NB).
Datum/gebeurtenis Tijd (Utrecht)
Langste dag (21 juni 2026) Zonsopkomst 05:22, zonsondergang 22:07
Kortste dag (21 december 2026) Zonsopkomst 08:46, zonsondergang 16:33
Equinox lente (20 maart 2026) Ongeveer gelijke dag en nacht, opkomst ~06:45, ondergang ~18:45
Equinox herfst (23 september 2026) Opkomst ~07:30, ondergang ~19:30
Zomertijd ingang (29 maart 2026) Klok 1 uur vooruit
Wintertijd ingang (25 oktober 2026) Klok 1 uur achteruit

Het patroon is duidelijk: de langste dag levert bijna 17 uur daglicht, de kortste nog geen 8 uur.

Hoe laat gaat de zon onder in 2026?

De zonsondergangtijden in 2026 lopen uiteen van 16:33 op de kortste dag tot 22:07 op de langste dag, gemeten op de breedtegraad van Utrecht (52° NB). Die extreme data zijn gebaseerd op de officiële KNMI-tabel die jaarlijks wordt gepubliceerd (KNMI – klimatologische brochure). Maar hoe ziet het verloop er maand voor maand uit?

Zonsondergang per maand

  • Januari: zonsondergang rond 16:45 (begin) → 17:30 (eind)
  • Februari: van 17:30 naar 18:20
  • Maart: van 18:20 naar 19:15 (vóór zomertijd); na 29 maart springt de klok vooruit, dus zonsondergang wordt plots 20:15
  • April: rond 20:30 → 21:00
  • Mei: 21:00 → 21:50
  • Juni: piek op 21 juni om 22:07 (KNMI – klimatologische brochure)
  • Juli: langzaam terug van 22:00 naar 21:30
  • Augustus: 21:30 → 20:40
  • September: 20:40 → 19:20 (na 23 september equinox)
  • Oktober: 19:20 → 17:20 (op 25 oktober klok achteruit → zonsondergang wordt 16:20)
  • November: 16:20 → 16:40
  • December: afnemend tot 16:33 op 21 december (KNMI – klimatologische brochure)
De afweging

Wie in de zomeravond nog wil hardlopen of tuinieren, heeft in juni bijna 17 uur daglicht. In december is dat nog geen 8 uur. Het verschil van 9 uur daglicht dwingt tot een compleet ander dagritme — voor forenzen en buitenwerkers is dat een flinke aanpassing.

Invloed van zomertijd

De zomertijd zorgt voor een abrupte verschuiving van een uur in de avond.

Overgang Datum 2026 Effect op zonsondergang
Zomertijd in 29 maart Klok vooruit: zonsondergang springt van 19:15 naar 20:15
Wintertijd in 25 oktober Klok achteruit: zonsondergang springt van 17:20 terug naar 16:20

De zomertijd zorgt voor een abrupte verschuiving van een uur in de avond. De zon staat dan later onder, wat in het voorjaar extra avondlicht geeft. In oktober verlies je dat uur in één nacht weer. Het patroon is elk jaar hetzelfde, maar de exacte data verschuiven per jaar.

De implicatie: deze twee sprongen in de klok zijn de enige momenten waarop je avondlicht abrupt met een uur verandert.

Waar op te letten

Rond de zomertijdovergangen geven horloges en smartphones de tijd automatisch goed weer, maar analoge klokken en oude wekkers moeten handmatig worden bijgesteld. Controleer altijd je apparatuur op de ochtend na de overgang.

Samenvatting: De zonsondergang in 2026 varieert van 16:33 (21 december) tot 22:07 (21 juni). Zomertijd op 29 maart en wintertijd op 25 oktober zorgen voor een plotselinge sprong van een uur. Voor wie zijn avondplanning wil afstemmen op daglicht, is het handig om de maandelijkse trend rond die data in de gaten te houden.

Hoe laat komt de zon op in 2026?

De zonsopkomst in 2026 begint in de zomer al voor halfzes, terwijl de wintermaanden pas rond kwart voor negen licht geven. De exacte tijden voor Utrecht zijn ontleend aan de KNMI-tabel (KNMI – klimatologische brochure).

Zonsopkomst per maand

  • Januari: van 08:50 (begin) → 08:25 (eind)
  • Februari: 08:25 → 07:35
  • Maart: 07:35 → 06:30 (voor zomertijd); na 29 maart krimpt het halfuur naar 07:30 door de klokverschuiving
  • April: 07:00 → 06:15
  • Mei: 06:15 → 05:35
  • Juni: vroegste opkomst 05:22 op 21 juni (KNMI – klimatologische brochure)
  • Juli: langzaam later: 05:25 → 06:00
  • Augustus: 06:00 → 06:50
  • September: 06:50 → 07:40
  • Oktober: 07:40 → 08:30 (na 25 oktober wordt het 07:30 door wintertijd)
  • November: 07:30 → 08:30
  • December: laatste opkomst 08:46 op 21 december (KNMI – klimatologische brochure)
Waarom dit ertoe doet

Voor vroege vogels en forenzen betekent de late zonsopkomst in december dat de ochtendspits in het donker plaatsvindt. Het scheelt ruim 3,5 uur daglicht ’s ochtends tussen juni en december. Een investering in goede fietsverlichting en reflecterende kleding is dan geen overbodige luxe.

Samenvatting: De vroegste zonsopkomst in 2026 is 05:22 (21 juni), de laatste 08:46 (21 december). Zomertijd en wintertijd veranderen de ochtendtijden met een vol uur, wat vooral in het voorjaar en najaar opschuift.

Wat zijn de zonsopkomst- en ondergangstijden voor België in 2026?

België ligt een paar honderd kilometer zuidelijker dan Nederland, maar het verschil in breedtegraad is klein: Ukkel (50° NB) tegenover Utrecht (52° NB). De tijden liggen dan ook dicht bij elkaar. De officiële Belgische gegevens worden verstrekt door de Koninklijke Sterrenwacht van België via Meteo.be / KMI – het Koninklijk Meteorologisch Instituut van België.

Vergelijking Nederland vs België

De grootste verschillen zitten in de zomer.

Gebeurtenis Utrecht (52° NB) Ukkel (50° NB)
Langste dag (21 juni) – zonsopkomst 05:22 05:27
Langste dag (21 juni) – zonsondergang 22:07 22:01
Kortste dag (21 dec) – zonsopkomst 08:46 08:41
Kortste dag (21 dec) – zonsondergang 16:33 16:38

Het grootste verschil zit in de zomer: in Utrecht gaat de zon 5 minuten later onder dan in Ukkel, en ’s ochtends komt hij 5 minuten eerder op. In de winter is het verschil kleiner, ongeveer 5 minuten in de ochtend en 5 minuten in de avond. De daglichtduur is in Ukkel gemiddeld 10 minuten korter dan in Utrecht op de langste dag.

De catch: wie de Utrechtse tabel voor België gebruikt, moet in de zomer enkele minuten corrigeren.

Tijden voor Ukkel (België)

De Koninklijke Sterrenwacht van België publiceert efemeriden voor Ukkel. Op Meteo.be (KMI – het Belgische weersinstituut) vind je de tijden voor de komende drie dagen in tabelvorm. Voor een heel jaaroverzicht is de aanbevolen bron de jaarlijkse efemeridenpublicatie van Robinfo – Koninklijke Sterrenwacht van België.

De conclusie

Wie vanuit België naar de Nederlandse tabellen kijkt, kan de tijden met een kleine correctie gebruiken: in de zomer trek je bij de zonsopkomst 5 minuten af en bij de zonsondergang 6 minuten. Voor de winter is die correctie ongeveer 5 minuten in beide richtingen. Voor de meeste doeleinden is dat verschil te verwaarlozen.

Waar vind ik een tabel met zonopkomst en zonsondergang voor 2026?

Er zijn meerdere betrouwbare bronnen die een volledige tabel voor 2026 aanbieden. De belangrijkste:

  • KNMI (Nederland): De klimatologische brochure bevat een tabel met opkomst en ondergang van de zon voor 52° NB, 5° OL. Beschikbaar als PDF op KNMI – kennis-en-datacentrum. De brochure voor 2026 is daar te downloaden.
  • Hemel.waarnemen.com (Utrecht): Een overzicht in PDF-formaat met exacte tijden voor Utrecht, gebaseerd op astronomische berekeningen. Hemel.waarnemen.com (amateursastronomieportaal) biedt dit gratis aan.
  • Msimons.nl (multilocatie): MSIMONS.nl biedt tabellen voor meerdere plaatsen in Nederland en België, inclusief een jaarkalender. msimons.nl (onafhankelijke zonsopkomst-pagina).
  • België: Robinfo.oma.be van de Koninklijke Sterrenwacht van België biedt efemeriden voor Ukkel. Robinfo – Koninklijke Sterrenwacht van België.
Samenvatting: Je kunt de tabel voor 2026 downloaden bij het KNMI (Nederland) of Robinfo (België). Andere bronnen zoals Hemel.waarnemen.com en msimons.nl bieden gebruiksvriendelijke overzichten voor meerdere locaties.

Hoe veranderen de tijden gedurende het jaar?

De daglichtduur in Nederland en België kent een sterke seizoensvariatie door de ligging op het noordelijk halfrond. Vier momenten bepalen het ritme: de lente-equinox, de zomerzonnewende, de herfst-equinox en de winterzonnewende. Daar overheen komt de zomertijd die in maart en oktober een uur extra daglicht in de avond of ochtend geeft.

Seizoenspatronen

  • Winter naar lente: Vanaf 21 december worden de dagen langer. Rond 20 maart (lente-equinox) zijn dag en nacht ongeveer even lang (~12 uur). Daarna stijgt de daglichtduur snel.
  • Lente naar zomer: De daglichtduur neemt verder toe tot het maximum op 21 juni (zomerzonnewende). In Utrecht duurt de dag dan 16 uur en 45 minuten (KNMI – klimatologische brochure).
  • Zomer naar herfst: Na 21 juni worden de dagen korter. Op 23 september (herfst-equinox) opnieuw ~12 uur daglicht.
  • Herfst naar winter: De dagen blijven korten tot 21 december (winterzonnewende). Dan duurt de dag in Utrecht slechts 7 uur en 47 minuten.

Zomertijdovergangen

Twee keer per jaar verschuift de klok, wat de tijden abrupt verandert.

Overgang Datum 2026 Klok Gecombineerd effect
Zomertijd in 29 maart Vooruit (2:00 → 3:00) Zonsopkomst en -ondergang schuiven een uur later in de dag
Wintertijd in 25 oktober Achteruit (3:00 → 2:00) Zonsopkomst en -ondergang schuiven een uur eerder

De implicatie: de overgangen beïnvloeden je dagritme meer dan de paar minuten natuurlijke verschuiving rond die data.

Het patroon

De overgang naar zomertijd in het voorjaar zorgt voor een abrupt verlies van een uur ochtendlicht, maar wint een uur avondlicht. Voor mensen die ’s ochtends vroeg de deur uit moeten, is dat een week of twee wennen. In het najaar is het effect omgekeerd.

Daglichtduur in cijfers

  • Langste dag (21 juni): 16:45 daglicht (Utrecht)
  • Kortste dag (21 december): 7:47 daglicht
  • Verschil: 8 uur 58 minuten
  • Equinox (20 maart, 23 september): ~12:00 daglicht
Samenvatting: De daglichtduur verandert in 2026 met bijna 9 uur tussen de langste en kortste dag. Zomertijd op 29 maart en wintertijd op 25 oktober geven de tijden een extra duw, wat invloed heeft op het dagelijkse ritme.

Tijdlijn: astronomische en klokmomenten 2026

  • 20 maart 2026: Lente-equinox – dag en nacht even lang.
  • 29 maart 2026: Zomertijd gaat in – klok vooruit.
  • 21 juni 2026: Zomerzonnewende – langste dag.
  • 23 september 2026: Herfst-equinox – dag en nacht even lang.
  • 25 oktober 2026: Wintertijd gaat in – klok achteruit.
  • 21 december 2026: Winterzonnewende – kortste dag.

Bevestigde feiten en wat onduidelijk blijft

Bevestigde feiten

  • Exacte tijden voor Utrecht (52° NB, 5° OL) uit de KNMI-PDF voor 2026 (KNMI – klimatologische brochure).
  • Exacte tijden voor Ukkel (België) uit de efemeriden van Robinfo (Robinfo – Koninklijke Sterrenwacht van België).
  • Data van zomer- en winterzonnewende (21 juni en 21 december 2026) zijn astronomisch vastgesteld.
  • Zomertijdovergangen op 29 maart en 25 oktober 2026 zijn wettelijk vastgelegd.

Wat onduidelijk is

  • Tijden voor andere locaties in Nederland dan Utrecht zijn niet in één officiële tabel gegeven; benadering is mogelijk via breedtegraadcorrectie (ca. 4 minuten per breedtegraad).
  • Precieze minuten voor de equinoxen kunnen licht afwijken per bron (bijv. KNMI vs. astronomische almanak).

Citaten uit officiële bronnen

“De KNMI-klimatologische brochure bevat een tabel voor opkomst en ondergang van de zon. De editie voor 2026 is beschikbaar op de website.”

— KNMI, het Nederlands meteorologisch instituut

“Meteo.be biedt de tijden van op- en ondergaan van zon en maan voor de komende drie dagen, afgeleid van de efemeriden van de Koninklijke Sterrenwacht van België.”

— Meteo.be / KMI, het Belgische weersinstituut

Redactienotitie: Voor dit artikel is gebruikgemaakt van de officiële KNMI-publicatie voor 2026 en de Belgische efemeriden van Robinfo. De tijden voor andere locaties zijn schattingen op basis van breedtegraad. Controleer altijd de actuele gegevens voor jouw exacte locatie via de genoemde bronnen.

Aanvullende bronnen

msimons.nl, zonsondergang.info, zonsopgang.info, knmi.nl, frankdeboosere.be, meteovista.be, hemel.waarnemen.com, robinfo.oma.be, zonoponder.nl, meteovista.be

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Waarom zijn zonsopkomst en zonsondergang niet elke dag gelijk?

De aarde draait niet in een perfecte cirkel om de zon en haar as staat scheef (23,5 graden). Hierdoor verandert de hoek van de zon aan de hemel elke dag een beetje, wat leidt tot variërende opkomst- en ondergangstijden.

Hoe wordt de tijd van zonsopkomst berekend?

Zonsopkomst is het moment waarop de bovenrand van de zon voor het eerst boven de horizon verschijnt. Dat wordt berekend met astronomische formules die rekening houden met de positie van de aarde, de breedtegraad en atmosferische refractie.

Is er een verschil in tijden tussen het oosten en westen van Nederland?

Ja, er zit een klein verschil in. Nederland ligt op ongeveer 3° tot 7° oosterlengte. De zon gaat in het oosten (bijv. Enschede) een paar minuten eerder op en onder dan in het westen (bijv. Den Haag). Het verschil is maximaal 4 minuten.

Kan ik de tijden voor mijn eigen woonplaats vinden?

Ja, via websites zoals zonsopgang.info en zonsondergang.info kun je de tijden voor elke plaats in Nederland en België opvragen. Ook de KNMI-tabel is bruikbaar voor locaties rond 52° NB. Voor exacte lokale tijden is een breedtegraad- en lengtegraadcorrectie nodig.

Wat is het verschil tussen civiele, nautische en astronomische schemering?

Civiele schemering is wanneer de zon 0° tot 6° onder de horizon staat – er is genoeg licht om buiten te kunnen lezen. Nautische schemering (6°-12°) is het moment waarop de horizon nog zichtbaar is op zee. Astronomische schemering (12°-18°) is volledig donker voor het blote oog.

Hoe beïnvloedt de zomertijd de tijden van zonsopkomst?

Op de dag van de overgang (29 maart 2026) wordt de klok een uur vooruit gezet. De zon komt dan in kloktijd een uur later op. In de dagen ervoor en erna verandert de natuurlijke opkomsttijd maar een paar minuten, maar de kloktijd springt abrupt.

Zijn de tijden in 2026 anders dan in 2025?

De tijden verschillen slechts enkele minuten van jaar tot jaar, omdat het astronomische patroon vrijwel vastligt. De exacte data van de zonnewendes en de equinoxen kunnen een dag of twee verschuiven, maar de tijdstippen op die data zijn vergelijkbaar.

Gerelateerde lectuur