Ongesteld door pil heen: oorzaken, betrouwbaarheid en advies

Het kan flink schrikken zijn: je gebruikt de pil, maar toch ben je ongesteld. Gelukkig is tussentijds bloedverlies tijdens pilgebruik meestal onschuldig en zegt het niets over de betrouwbaarheid van je anticonceptie. Volgens GPNotebook heeft tot 20% van de gebruikers van gecombineerde orale anticonceptie hiermee te maken, vooral in de eerste maanden na het starten. In dit artikel leggen we uit wat doorbraakbloedingen zijn, wanneer je je zorgen moet maken en wat je het beste kunt doen.

Vaak in eerste 3-4 maanden: doorbraakbloedingen bij pilgebruik ·
Pil betrouwbaarheid: blijft intact bij spotting ·
Veelvoorkomend bij: orale anticonceptiva ·
Doorslikken of stoppen?: meestal doorslikken ·
Oorzaak vaak: aanpassing hormonen

Wat als je ongesteld wordt door de pil heen?

Wanneer je bloed verliest terwijl je de pil gebruikt, heet dat een doorbraakbloeding of spotting. Dit is bloedverlies buiten de stopweek van de pil, en het kan behoorlijk verontrustend zijn als je niet weet wat het betekent. Volgens Service Apotheek zijn doorbraakbloedingen meestal geen teken van een verminderde betrouwbaarheid van de pil. De hoeveelheid bloedverlies is meestal veel kleiner dan bij een normale menstruatie en wordt daarom spotting genoemd.

Wat is een doorbraakbloeding?

Een doorbraakbloeding is bloedverlies buiten de stopweek van de pil. Dit kan variëren van een paar druppels tot een lichte bloeding. De oorzaak is volgens Dokter.nl Forum doorgaans een te sterke progestatieve component in de pil, maar ook de wisselende metabolisering van hormonen per persoon speelt mee. GPNotebook bevestigt dat doorbraakbloedingen kunnen optreden tijdens de eerste maanden na het voorschrijven van een nieuw combinatie-OAC.

Verschil met onttrekkingsbloeding

De onttrekkingsbloeding is de lichte bloeding die optreedt tijdens de stopweek, wanneer je even stopt met de hormonen. Dit is een verwachte reactie en geen teken dat er iets mis is. Een doorbraakbloeding daarentegen komt onverwacht en buiten deze periode voor.

Tussentijds bloedverlies: pil nog wel betrouwbaar?

Een veelgestelde vraag is of tussentijds bloedverlies betekent dat de pil niet meer werkt. Service Apotheek stelt gerust: je blijft beschermd tegen zwangerschap, ook bij doorbraakbloedingen. De betrouwbaarheid blijft gewoon intact zolang je de pil correct inneemt. Volgens Huisarts en Wetenschap kunnen doorbraakbloedingen wel leiden tot onjuist gebruik als gebruikers de pil doorzetten of stoppen vanwege het bloedverlies, wat wel risico op ongewenste zwangerschap geeft.

Betrouwbaarheid bij spotting

Bij spotting blijft de pil gewoon betrouwbaar, mits je de pil correct inneemt. Service Apotheek wijst er wel op dat overgeven of waterdunne diarree binnen 3-4 uur na inname de betrouwbaarheid kan verminderen. In dat geval moet je een extra pil innemen en de instructies in de bijsluiter volgen. Ook Sint Janskruid (Hypericum) kan volgens Service Apotheek de betrouwbaarheid van de pil verminderen.

Wanneer wel zorgwekkend

Er zijn situaties waarin doorbraakbloedingen wel degelijk aandacht verdienen. Bij contactbloedingen — bloeding tijdens of na seks — moet volgens Huisarts en Wetenschap een cervixuitstrijk en SOA-kweek worden gemaakt. Ook een Chlamydia-infectie kan doorbraakbloedingen veroorzaken en moet niet over het hoofd gezien worden.

Wat moet je doen als je door je pil heen bloedt?

Als je merkt dat je door je pil heen bloedt, is de eerste stap: niet in paniek raken. Volgens Service Apotheek is het belangrijkste advies om de pil te blijven doorslikken en de strip af te maken. Stoppen heeft geen zin en kan de situatie zelfs verergeren.

Doorslikken of stoppen?

Het advies van apothekers en huisartsen is duidelijk: blijf de pil doorslikken. Doorbraakbloedingen zijn meestal een teken dat je lichaam zich aanpast aan de hormonen, en dit gaat meestal vanzelf over. GPNotebook adviseert om bij aanhoudende doorbraakbloedingen te overwegen over te schakelen naar een fasische pil als je nu een monofasische pil gebruikt, of een combinatie-OAC met een hoger progestageengehalte te proberen.

Stappenplan bij hevige bloeding

Bij hevige of aanhoudende bloedingen is het verstandig om de volgende stappen te volgen: check eerst of je de pil correct hebt ingenomen en of je geen pil hebt gemist, neem contact op met je huisarts als de bloeding langer dan 2 weken aanhoudt, en laat bij contactbloedingen een SOA-test en cervixuitstrijk doen.

• Controleer of je pil correct inneemt
• Neem contact op bij bloeding langer dan 2 weken
• Laat SOA-test doen bij contactbloedingen
• Overweeg overleg met arts over pilwissel

Waarom toch ongesteld bij doorslikken pil?

Als je de pil doorslikt en toch bloedverlies hebt, kan dat verschillende oorzaken hebben. De meest voorkomende is dat je lichaam nog bezig is met het aanpassen aan de hormonen. Volgens GPNotebook verdwijnt onregelmatig bloedverlies meestal na de eerste 3 maanden van gecombineerde hormonale anticonceptie.

Oorzaken eerste maanden

In de eerste maanden na het starten van de pil is doorbraakbloeding heel normaal. Je lichaam went aan de nieuwe hormoonbalans, en tot 20% van de gebruikers heeft hier last van. De interindividueel sterk wisselende metabolisering van hormonen maakt het volgens Dokter.nl Forum niet voorspelbaar welke patiënt problemen krijgt.

Invloed stress of andere factoren

Stress kan de hormoonbalans beïnvloeden en doorbraakbloedingen veroorzaken. Volgens Service Apotheek komen doorbraakbloedingen ook vaker voor bij rokende vrouwen dan bij niet-rokers. Andere factoren zoals gewichtsverandering, ziekte of veranderingen in slaappatroon kunnen ook meespelen.

Is bloedverlies tijdens de pil normaal?

Ja, bloedverlies tijdens pilgebruik is in veel gevallen volkomen normaal. Volgens Huisarts en Wetenschap is spotting in de eerste drie maanden na het starten van de pil een normaal verschijnsel. Ongeveer de helft van de vrouwen die een nieuwe combinatie-OAC start, heeft hier last van.

Bij langdurig gebruik

Als je al langere tijd de pil gebruikt en plotseling doorbraakbloedingen krijgt, kan dat een teken zijn dat er iets is veranderd. GPNotebook adviseert om bij persisterende bloedingen nader onderzoek te doen naar de oorzaak. Dit kan variëren van stress en gewichtsverandering tot een onderliggende infectie zoals Chlamydia.

Donker bloed of buikpijn

Donker bloedverlies tijdens pilgebruik is meestal oud bloed dat langer in de baarmoeder heeft gezeten en wordt afgestoten. Dit is meestal geen reden tot zorg. Bij hevige buikpijn in combinatie met bloedverlies is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts.

Wat te doen bij doorbraakbloedingen?

Als je last hebt van doorbraakbloedingen, zijn er verschillende stappen die je kunt nemen. Volgens GPNotebook zijn er meerdere opties afhankelijk van de ernst en duur van de bloeding.

• Blijf de pil doorslikken en maak de strip af
• Noteer wanneer de bloeding optreedt en hoe heftig
• Controleer of je de pil correct inneemt
• Neem contact op met je huisarts bij bloeding langer dan 2 weken
• Overweeg een pil met andere samenstelling bij herhaalde problemen

Invloed op de betrouwbaarheid

Een belangrijke vraag is of doorbraakbloedingen de betrouwbaarheid van de pil beïnvloeden. Service Apotheek bevestigt dat de pil gewoon betrouwbaar blijft bij doorbraakbloedingen, mits je de pil correct inneemt. De enige uitzonderingen zijn situaties die de opname van de hormonen beïnvloeden.

“Meestal is er geen sprake van een verminderde betrouwbaarheid van de pil bij tussentijds bloedverlies.”

— Service Apotheek

De betrouwbaarheid kan wel verminderd raken bij overgeven of waterdunne diarree binnen 3-4 uur na inname, vergeten pillen die de hormoonspiegel verlagen, of het gebruik van Sint Janskruid dat de hormoonmetabolisering versnelt. Antibiotica hebben daarentegen geen invloed op de betrouwbaarheid van de pil.

Wanneer naar de huisarts?

Hoewel doorbraakbloedingen meestal onschuldig zijn, zijn er situaties waarin een bezoek aan de huisarts verstandig is. Volgens Huisarts en Wetenschap moet bij persisterende bloedingen nader onderzoek plaatsvinden.

• Bloeding langer dan 2 weken aanhoudend
• Contactbloedingen (na seks)
• hevige buikpijn
• Herhaalde doorbraakbloedingen na langdurig probleemloos gebruik
• Vermoeden van SOA of infectie

De huisarts kan onderzoeken wat de oorzaak is en indien nodig de pil aanpassen. GPNotebook adviseert bij aanhoudende doorbraakbloedingen te overwegen over te schakelen naar een andere pilformulering of een andere anticonceptiemethode zoals de vaginale ring, die volgens onderzoek betere cycluscontrole geeft met minder ongeplande bloedingen. Vrouwen die combinatie-OAC met oestradiol gebruiken kunnen kortere, lichtere bloedingen verwachten dan vrouwen die combinatie-OAC met ethinylestradiol gebruiken.

Gerelateerde lectuur: Eczeem behandelen van binnenuit · Ziekte van Dupuytren nieuwe behandeling

Bij de pil kan een doorbraakbloeding zich uiten als klein beetje bloedverlies buiten je normale menstruatie, met vergelijkbare oorzaken en advies.

Veelgestelde vragen