Noodpakket 72 uur overheid: wat moet erin en waarom

Het idee dat je thuis drie dagen zonder stroom, water of internet moet zien te overleven, klinkt voor veel Nederlanders als een ver-van-je-bed-show. Toch adviseert de overheid al jaren om een noodpakket voor 72 uur in huis te hebben – en uit recent onderzoek van NOS (grootste nieuwsorganisatie) blijkt dat minder dan de helft van de huishoudens dat ook echt heeft.

Aanbevolen duur noodpakket: 72 uur (Rijksoverheid) ·
Nederlanders met noodpakket: 38% (NOS, 2026) ·
Minimaal water per dag: 3 liter per persoon

De onderstaande tabel vat de kerngegevens samen: het advies is helder, maar de naleving blijft achter.

Waarom heeft de overheid een noodpakket?

Waarom 72 uur?

• De overheid gaat ervan uit dat hulpdiensten de eerste 72 uur niet overal tegelijk kunnen zijn. Daarom moet elk huishouden in staat zijn om die periode zelfstandig thuis door te komen (Denk vooruit (overheidscampagne)).
• Een noodsituatie kan ook zonder stroom, water of internet plaatsvinden. Het advies is dus breder dan alleen stroomuitval (Rijksoverheid (officiële overheidswebsite)).

Wat zegt de Rijksoverheid?

Minister van Oosten presenteerde in november 2025 het informatieboekje Bereid je voor op een noodsituatie als onderdeel van de campagne ‘Denk vooruit’. De campagne adviseert drie stappen: een noodpakket samenstellen, een noodplan maken, en met elkaar praten en elkaar helpen (Rijksoverheid (persbericht)).

De implicatie: zonder gedragsverandering blijft het advies een papieren exercitie.

Welk noodpakket adviseert de overheid?

Het officiële advies is geen specifiek merk of voorverpakt pakket, maar een lijst basisbenodigdheden die je zelf samenstelt op basis van wat je al in huis hebt (Denk vooruit (PDF richtlijn)). De nadruk ligt op maatwerk: persoonlijke medicijnen, babyvoeding en huisdierenbenodigdheden voeg je zelf toe.

De overheid geeft geen noodpakketten weg en verplicht niets. Wel is er een sterke morele oproep om voorbereid te zijn. Het impliciete motief: minder belasting voor hulpdiensten in de eerste uren van een crisis.

Het patroon: de overheid schept het kader, de burger moet de uitvoering doen.

Wat moet er in een noodpakket zitten?

Water en eten

• Minimaal 3 liter drinkwater per persoon per dag, dus voor een gezin van vier: 36 liter voor 72 uur (Rijksoverheid (video)).
• Niet-bederfelijk voedsel: blikgroenten, rijst, pasta, noten, houdbare melk, energierepen. Denk aan een voorraad voor 9 maaltijden per persoon.

EHBO en medicijnen

• Een kleine EHBO-doos met pleisters, verband, ontsmettingsmiddel, pijnstillers en persoonlijke medicijnen voor ten minste 3 dagen (Rijksoverheid (informatieboekje)).
• Koelbehoevende medicijnen: overleg met apotheek hoe lang die buiten de koelkast kunnen en of er een back-up nodig is.

Verlichting en communicatie

• Zaklamp met extra batterijen (géén kaarsen vanwege brandgevaar).
• Radio op batterijen (of een ouderwetse transistorradio) om overheidsinformatie te ontvangen.
• Powerbank (minimaal 10.000 mAh) om telefoon op te laden (Rijksoverheid (video)).

Contant geld en documenten

• €70 contant per volwassene en €30 per kind voor 72 uur, omdat pinapparatuur mogelijk uitvalt (Denk vooruit (officiële PDF)).
• Kopieën van paspoort, verzekeringspapieren, medische informatie in een waterdichte hoes.

Stappenplan noodpakket samenstellen

1. Inventariseer wat je al in huis hebt aan houdbaar eten, water, batterijen, zaklampen.
2. Maak een lijst met ontbrekende spullen op basis van de officiële basisuitrusting.
3. Koop de ontbrekende spullen: let op houdbaarheidsdata en batterijtypes.
4. Bewaar alles op een vaste, makkelijk bereikbare plek (bijvoorbeeld in de kelder of een grote kast).
5. Stel een evacuatietas samen met de belangrijkste spullen voor als je het huis moet verlaten.

De overheid adviseert om de inhoud van het noodpakket elke zes maanden te controleren op houdbaarheid, batterijen en veranderingen in de persoonlijke situatie (Denk vooruit (richtlijn)).

Het effect: een goed samengesteld pakket maakt het verschil tussen overleven en afhankelijkheid.

Hoe overleef je 72 uur zonder stroom?

Voedsel bewaren bij stroomuitval

• Koelkast blijft bij gesloten deur ongeveer 4 uur op veilige temperatuur (Denk vooruit (campagne)).
• Vriezer houdt de kou 24 tot 48 uur vast, mits je de deur niet opent. Een volle vriezer blijft langer koud dan een lege.
• Ontdooid voedsel? Niet meteen weggooien. Als het nog koud aanvoelt of ijs bevat, kun je het bereiden en opeten. Bij twijfel: weggooien.

Telefoon opladen zonder stroom

• Een powerbank is het belangrijkste communicatiemiddel. Laad deze van tevoren volledig op.
• Gebruik de auto-oplader als je een auto hebt (wel opletten dat de accu niet leeg raakt).
• Zet je telefoon op energiebespaarstand en beperk gebruik tot essentieel.

Toilet gebruiken zonder stromend water

• Je kunt de wc nog doorspoelen met een emmer water; giet snel in de pot om te spoelen.
• Alternatief: gebruik een emmer met zak en zaagsel als chemisch toilet. Zorg voor voldoende water om handen te wassen.

Koelkast en vriezer: specifieke tijden

• Koelkast: 4 uur bij gesloten deur.
• Vriezer: 24–48 uur, afhankelijk van vulling en isolatie.
• Gebruik een koelkastthermometer om de temperatuur te bewaken.

De les: met een paar eenvoudige voorzorgen blijf je de baas over je eigen situatie.

Welke apparaten kunnen niet tegen stroomuitval?

Medische apparatuur

• Sommige apparaten zoals CPAP-machines, insulinepompen of beademingsapparatuur hebben back-upbatterijen nodig. Neem contact op met je leverancier voor noodstroomopties.
• Medicijnen die gekoeld moeten worden (bijv. insuline) blijven bij kamertemperatuur vaak 24–48 uur houdbaar; check de bijsluiter.

Computers en routers

• Router valt meteen uit: geen internet. Zorg voor een powerbank met USB om de router misschien tijdelijk te voeden.
• Desktopcomputers zonder UPS gaan direct uit; sla werk regelmatig op.

CV-ketel en waterpomp

• Moderne cv-ketels hebben een elektrische pomp; zonder stroom geen warm water of verwarming.
• Als je een gaskachel hebt zonder ventilator, die blijft werken. Een open haard ook.

Het patroon: hoe moderner het apparaat, hoe afhankelijker van stroom. Oudere apparaten (gasfornuis, mechanische klok) blijven werken. De les: inventariseer wat stroom nodig heeft en bedenk een back-up.

De consequentie: zonder inventarisatie ontdek je de kwetsbaarheid pas als het te laat is.

Hoeveel mensen in Nederland hebben een noodpakket?

Onderzoek NOS 2026

Op 13 april 2026 publiceerde NOS (Nederlandse Omroep Stichting, onafhankelijk nieuwsmedium) een artikel waaruit blijkt dat meer dan de helft van de Nederlanders geen noodpakket in huis heeft. Slechts 38% van de huishoudens is volgens het onderzoek voorbereid op een 72-uursnoodsituatie (NOS).

Waarom hebben veel mensen geen noodpakket?

• Gebrek aan urgentie: de kans op een grootschalige uitval lijkt klein.
• Onwetendheid over de inhoud en het nut van een noodpakket.
• Kosten: een compleet pakket kan €50–€150 kosten, afhankelijk van samenstelling.
• De campagne ‘Denk vooruit’ heeft wel bewustzijn gecreëerd, maar nog niet geleid tot massale actie.

De analyse: de cijfers tonen dat bewustwording alleen niet genoeg is.

Wat zijn de gevolgen als er 3 dagen geen stroom is?

Gevolgen voor voedselvoorziening

• Bederf van bederfelijke waar in koelkast en vriezer. Na 4 uur koelkast, 24–48 uur vriezer wordt voedsel onveilig.
• Geen warme maaltijden zonder gasfornuis of alternatief (kampeerbrander).

Gevolgen voor communicatie

• Geen internet, slecht bereik mobiele netwerken (masten hebben back-up, maar beperkt).
• Geen nieuws via tv of radio (behalve batterijradio).
• Geen pinbetalingen, geen online bankieren.

Gevolgen voor medische zorg

• Problemen met medicatiekoeling (insuline, bepaalde vaccins).
• Elektrische rolstoelen, tilliften en andere hulpmiddelen werken niet.
• Ziekenhuizen hebben noodaggregaten, maar thuiszorg wordt beperkt.

Het beeld: 72 uur zonder stroom is niet dodelijk voor de meeste gezonde mensen, maar kwetsbare groepen (ouderen, chronisch zieken, baby’s) lopen wel degelijk risico. De sociale impact (angst, verveling, gebrek aan communicatie) mag niet worden onderschat.

De conclusie: de overheid waarschuwt niet voor niets – de gevolgen zijn reëel.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde lectuur: 72 uur zonder stroom: noodpakket, koelkast & vriezer · Noodpakket 72 uur overheid: wat zit erin? Checklist