Op 124 lichtjaar van de aarde hebben astronomen met de James Webb-telescoop een molecuul gedetecteerd dat op aarde vrijwel alleen door levende organismen wordt geproduceerd. Dit is de sterkste aanwijzing ooit voor mogelijk buitenaards leven.

4 gerelateerde berichten

Afstand tot planeet: 124 lichtjaar ·
Ontdekt molecuul: DMS (dimethylsulfide) ·
Telescoop: James Webb-ruimtetelescoop ·
Aankondiging: 17 april 2025 ·
Waarschijnlijkheidsdrempel: 99,99999% zekerheid nodig ·
Eerdere sterkste aanwijzing: Fosfine op Venus (2020)

In vogelvlucht

1Het nieuws
  • James Webb vindt DMS op K2-18b (BBC)
  • Sterkste aanwijzing ooit voor buitenaards leven ((BBC))
  • 17 april 2025 aangekondigd ((BBC))
2Wat is er gevonden?
3Waar is het?
  • Planeet K2-18b, 124 lichtjaar verwijderd
  • In de bewoonbare zone van zijn ster
  • Waterstofrijke atmosfeer
4Wat nu?
  • Verificatie door vervolgwaarnemingen noodzakelijk ((ESO))
  • Andere telescopen zoals de ELT moeten bevestigen (ESO)
  • De jacht op buitenaards leven gaat door ((ESO))
Kenmerk Waarde
Planeet K2-18b
Afstand tot aarde 124 lichtjaar
Ontdekt molecuul Dimethylsulfide (DMS)
Gebruikte telescoop James Webb-ruimtetelescoop (JWST)
Datum aankondiging 17 april 2025
Waarschijnlijkheidsgrens 99,99999% voor een definitief bewijs
Referentieartikel The Astrophysical Journal Letters (2025) (IOP)

Samengevat: de ontdekking draait om één molecuul op één planeet, maar de impact ervan reikt tot ver buiten ons zonnestelsel.

“Dit is de sterkste aanwijzing tot nu toe dat er biologische processen op een andere wereld plaatsvinden.” – Dr. Nikku Madhusudhan, Universiteit Cambridge

Wat is de sterkste aanwijzing ooit gevonden voor buitenaards leven?

De kern van het nieuws is simpel: op de exoplaneet K2-18b heeft de James Webb-ruimtetelescoop (JWST) het molecuul dimethylsulfide (DMS) gedetecteerd. DMS is een zwavelhoudend verbindinkje dat op aarde vrijwel uitsluitend door fytoplankton en andere mariene microben wordt geproduceerd – vandaar de directe associatie met leven.

Wat is DMS en waarom is het belangrijk?

DMS is het molecuul dat verantwoordelijk is voor de kenmerkende geur van de zee. Op aarde is de bron altijd biologisch: geen enkel bekend geologisch of chemisch proces maakt op natuurlijke wijze zulke hoeveelheden DMS aan. Die koppeling maakt het molecuul tot een zogenaamde ‘biosignatuur’ – een chemische vingerafdruk van leven.

De 2023-aankondiging van NASA wees al op de mogelijke aanwezigheid van DMS, maar die claim werd door latere analyses genuanceerd. De nieuwe waarneming, verzameld in april 2025 en gemeld door onder meer NPR, versterkt het signaal aanzienlijk.

“Hoewel het signaal veelbelovend is, moeten we alle alternatieve verklaringen uitsluiten.” – Prof. Sara Seager, MIT

De vangst

De nieuwe JWST-data gaan over een planeet op 124 lichtjaar afstand. Dat maakt elke directe verificatie ongelooflijk lastig – we zien slechts een paar moleculen in een atmosfeer op enorme afstand.

De implicatie: zonder een monstername of directe beeldvorming blijft elke biosignatuur voorlopig een kwestie van statistische kans.

Is er ooit buitenaards leven ontdekt?

De claim uit 2025 is de sterkste tot nu toe, maar dat zegt vooral iets over hoe zwak het eerdere bewijs was. De ontdekking van DMS op K2-18b is een andere klasse van bewijs dan de eerdere signalen.

Wat is het verschil tussen aanwijzing en bewijs?

Een aanwijzing is een statistisch significant signaal, een bewijs vereist meerdere onafhankelijke verificaties en uitsluiting van alle niet-biologische verklaringen. Daar zitten we nog niet.

Eerdere aanwijzingen – zoals fosfine op Venus (2020) en organische moleculen op Mars – bleken na heranalyse vaak zwakker of beter verklaarbaar zonder leven.

Samenvatting: De detectie van DMS op K2-18b is de sterkste aanwijzing ooit voor mogelijk buitenaards leven, maar definitief bewijs ontbreekt nog. De komende jaren bepalen of deze ontdekking de geschiedenis ingaat als het moment waarop we voor het eerst tekenen van leven buiten de aarde vonden.

Op welke planeet is het mogelijk om te leven?

K2-18b is een exoplaneet in de bewoonbare zone van de rode dwerg K2-18. Dat betekent dat de temperatuur er vloeibaar water toelaat – een voorwaarde voor leven zoals wij dat kennen.

Wat is een bewoonbare zone?

De bewoonbare zone is het gebied rond een ster waar de straling sterk genoeg is om water niet te laten bevriezen, maar niet zo sterk dat water verdampt. K2-18b bevindt zich precies in die zone.

Waarom is K2-18b bijzonder?

De planeet heeft een waterstofrijke atmosfeer en is 8,6 keer zo zwaar als de aarde. Bovendien wijzen modellen op een mogelijke oceaan onder de wolken, wat samen met de DMS-detectie een unieke combinatie vormt.

Er zijn geen andere planeten bekend met directe aanwijzingen voor biosignaturen zoals DMS. NASA Science noemt het “de sterkste aanwijzing tot nu toe” voor leven elders.

Hoe groot is de kans op buitenaards leven?

Wetenschappers gebruiken de Drake-vergelijking om het aantal communicerende beschavingen in ons melkwegstelsel te schatten. Die formule bevat variabelen zoals het aantal planeten in de bewoonbare zone en de kans op leven, waarvan we slechts een deel kennen.

Sinds de ontdekking van duizenden exoplaneten is het aantal bekende bewoonbare werelden enorm gegroeid. Toch blijft de kans op leven speculatief. De ontdekking op K2-18b verhoogt het vertrouwen, maar verandert de schatting niet direct.

Samenvatting: De kans op buitenaards leven blijft onbekend, maar de instrumenten worden steeds gevoeliger. Binnen 10 tot 20 jaar kan de ELT definitieve antwoorden geven.

Wat zegt de bijbel over buitenaards leven?

De bijbel spreekt nergens expliciet over buitenaards leven. Interpretaties lopen sterk uiteen: sommige christenen zien geen spanning tussen geloof in God als schepper en andere werelden; anderen zien het als conflicterend met de unieke schepping van de aarde.

Deze discussie beïnvloedt hoe miljoenen mensen naar de ontdekkingen van JWST kijken. BBC News berichtte dat de claim van 2025 wereldwijde gesprekken opriep over religie en filosofie.

Wetenschappelijke consensus: dit is wat we zeker weten

Bevestigde feiten

  • Het DMS-molecuul is gedetecteerd in de atmosfeer van K2-18b (NASA Science)
  • Eerdere hypothesen over biosignaturen op andere planeten waren zwakker (The Astrophysical Journal Letters)

Wat onduidelijk blijft

  • Of DMS daadwerkelijk door levende organismen wordt geproduceerd – een abiotische oorsprong is niet uitgesloten
  • Of het signaal een meetfout of atmosferisch effect is
  • Of er daadwerkelijk leven op K2-18b bestaat
Waarom dit ertoe doet

Voor astronomen is de ontdekking van DMS op K2-18b een belangrijke stap, niet omdat het bewijs levert – dat doet het niet – maar omdat het aantoont dat de instrumenten zulke signalen kunnen detecteren op planetaire atmosferen op grote afstand.

Het patroon: elke nieuwe aanwijzing vereist strengere controle, en hier is de lat hoger gelegd dan ooit.

De wetenschappelijke wereld zal de komende jaren nauwlettend blijven kijken naar K2-18b. De James Webb-ruimtetelescoop heeft nog observatietijd, en ook de geplande Extremely Large Telescope (ELT) zal zijn vizier op de planeet richten.

Voor wie twijfelt: dit is precies hoe wetenschap werkt. Een claim wordt gedaan, getest, en alleen bij meerdere onafhankelijke bevestigingen geaccepteerd. De ontdekking van DMS is een veelbelovende stap, maar geen definitief antwoord.

Lees ook: No One Will Save You: uitleg, recensie en kijktips

Lees meer over ruimtevaart: Artemis 2 lanceerdatum 2026

Aanvullende bronnen

linos.ai, jameswebbdiscovery.com, astronomy.com, sci.news, sciencedaily.com, es.gizmodo.com, nhpr.org, naturespace.com.br

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Kan de James Webb-telescoop leven zien?

Niet direct. JWST kan geen foto’s maken van planeten of levende organismen. Het detecteert moleculen in de atmosfeer van exoplaneten door middel van spectroscopie, waarbij licht wordt opgesplitst in zijn samenstellende kleuren. Bepaalde moleculen laten specifieke ‘afdrukken’ achter. Zo kan de telescoop zien of er DMS, methaan of kooldioxide in een atmosfeer zit.

Wat is DMS en waarom is het een biosignatuur?

DMS (dimethylsulfide) is een zwavelhoudend molecuul dat op aarde vrijwel uitsluitend door levende organismen wordt geproduceerd. Het is verantwoordelijk voor de kenmerkende geur van de zee. Omdat het geen bekende abiotische bron heeft, wordt het beschouwd als een sterke aanwijzing voor biologisch leven – maar niet als definitief bewijs.

Hoe zeker zijn wetenschappers dat het geen fout is?

De data zijn geanalyseerd met strenge statistische methoden, maar de resultaten zijn nog niet definitief. De heranalyse van de data, gepubliceerd in Astronomy, wees uit dat het signaal een sterkte had van 2,7 sigma – wat betekent dat er een kans is van ongeveer 0,3% dat het om toevallige ruis gaat. Voor een definitieve ontdekking is 5 sigma nodig.

Zijn er andere planeten met tekenen van buitenaards leven?

Ja, in de afgelopen jaren zijn er meerdere planeten onderzocht. In 2020 werd fosfine gedetecteerd op Venus, een gas dat ook met leven geassocieerd wordt, maar die claim werd al snel betwist. Mars heeft ooit vloeibaar water gehad en er zijn organische moleculen gevonden, maar geen direct bewijs van leven.

Betekent dit dat we binnenkort buitenaards leven ontdekken?

Het antwoord is genuanceerd. De ontdekking van DMS is een veelbelovende stap, maar geen garantie. Wetenschappers hebben nieuwe waarnemingen nodig met geavanceerdere telescopen en betere analysetechnieken. De zoektocht gaat door, en K2-18b is nu de belangrijkste kandidaat.

Zal er ooit definitief bewijs komen?

Wetenschappers zijn voorzichtig optimistisch. De James Webb-ruimtetelescoop heeft nog genoeg observatietijd en de volgende generatie telescopen, zoals de ELT, wordt binnenkort in gebruik genomen. Binnen 10 tot 20 jaar zouden we een antwoord kunnen hebben op de vraag of we alleen zijn in het universum.